Uydularda yaşam olabilir mi ?

Uydular, belki de evrenin en büyük biyoloji deneyi yada  yaşamın kendisinin gerçek laboratuvarlarıdırlar. Uydular sürprizlerle doludur. Bazı uydular dev volkanlara sahiptirler. Bazı uydular buz tabakası altında hapsolmuş engine okyanuslara sahiptirler. Bir kaçı da organik bileşenler açısından oldukça zengindirler. Doğru karışım oranlarında belki de yaşamı destekleyebilirler. Güneş Sistemi’nde evrenin geri kalan kısımlarının anlaşılabileceği biyolojik pencere belki de bu dış sistemdeki uydular sayesinde olabilir.

İlk bakışta, uydular yaşam için ideal ortamlar gibi görünmüyorlardı. Örneğin; Satürn’ün yörüngesinde olan Enceladus, 480 km çapında parlak bir buz topudur. Güneş sistemindeki en parlak cisimdir ve Güneş ışığının %100’ünü yansıtır. Süper parlaktır çünkü su buzundan meydana gelmiştir. 2005 yılında Cassini sondası, Enceladus’un yüzeyinden uzaya doğru buzdan volkanik patlamalar tespit etti. Bu da tüm o buzun altında okyanus sularını oluşturan bir ısı olduğu anlamına geliyordu ve suyun olduğu yerde de yaşam olasılığı vardır.

uydularda-yasam-olabilir-mi-ilgincbirbilgi-1

Buz volkanları güçlerini çekim gücünden alırlar. Satürn’ün çekim gücü uydunun çekirdeğini hareket ettirir ve onu ısıtır. Yer altı suları genişleyerek kendisine, buzdan yüzeyin altındaki çatlaklardan yol açar ve buz parçacıkları şeklinde uzaya doğru püskürürler. Bunlar güneş sistemindeki en görkemli püskürmelerdir. Bilim insanları buz volkanlarında tuz ve bazı organik bileşimler tespit ettiler. Bu da demektir ki, buzun altı sadece sıcak su ile değil, aynı zamanda besinle de dolu olabilir. Dünya’daki yaşamın başlama şeklide ısı, su ve besin maddeleridir. Bunun üzerine bilim insanları, Dünya’daki okyanuslarla ilgili olan her şeyin Ay’ın içinde de bulunabileceğini farkettiler ve bu onlar için hayattaki en önemli keşiflerinden birisi oldu.

Yaşamın oluşabileceği uydulardan bir diğeri ise Satürn’ün bir başka uydusu olan Titan’dır. 2005 yılında Huygens adında bir sonda Titan’a tek yönlü bir yolculuk yaptı. Huygens, neredeyse bir milyar mil uzaklıktan 3.5 saat süresince yabancı bir yüzeye ait canlı yayın görüntüleri gönderdi. Bu ilk defa, insanların kendi eliyle yaptığı bir şeyle bir uydunun yüzeyine temas edilmesiydi. Titan’daki yağmur damlaları Dünya’daki yağmur damlalarından iki kat daha büyüktü fakat yağmur su değil metandı. Dünya’da metan bir gazdır ama Titan’da sıvıydı çünkü bu uydu çok soğuktu. Titan’da metan göller ve nehirler kesinlikle mevcut hatta metan buzdağları, metan yağmurları, metan bulutları belki de metanda yüzen böcekler bile olabilir.

Metanda yüzen böcek fikri kulağa inanılmaz gibi gelebilir ancak bilim insanlarının keşiflerine göre Enceladus, Europa ve Titan’ın üçü de tholin adı verilen bir tür madde ile kaplı. Tholin yaşamın başlaması için gereken kimyasal yapı taşlarını içerir.

ÖYLEYSE YAŞAM BU UYDULARIN BİRİNDE VEYA TAMAMINDA OLUŞMUŞ OLABİLİR Mİ ?

Uydulardaki tholine ulaşma imkanı yoktur. Bu yüzden bilim insanları tholini laboratuvarda üretiyor. Titan’da bulunan gazların karışımlarına elektrik veriyorlar ve elde edilen şey ise kırmızı kahve arası bir çamur yani bir tür biyolojik olmayan organik bir madde. Titan’da görülen malzemenin aynısı yani metan ve hidrojenden başka bir şey olmayan basit moleküllere kimyasal enerji verilmesi ile oluşan bir madde. Enceladus üzerinde de böyle benzer bir şeyin kanıtları görülüyor. Güneş Sistemi’ndeki bir çok uydunun yüzeyinde de benzer malzemeye rastlanıldı. Bu doğanın yaptığı ve sonunda içinden yaşamın doğacağı temel bir malzemenin tarifidir. Güneş Sistemi’nin uzak köşelerinde bir yerde, çok uzaktaki bir uyduda yaşam zaten başlamış olabilir fakat muhtemelen, bizim bildiğimiz şekliyle bir yaşama benzemeyecektir. Aslında, ne kadar farklıysa o kadar ilginç hale gelebilir. Güneş Sistemi’nde ki uydularda bulunabilecek herhangi bir yaşamın keşfi evrene bakış açısını tamamen değiştirecektir. Eğer Güneş Sistemi’nde yaşamın bir değil de iki kere başladığı keşfedilirse o zaman, yaşamın Dünya’ya has olduğunu iddia eden her türlü düşünce yok sayılabilir.

uydularda-yasam-olabilir-mi-ilgincbirbilgi-2

Uydular küçüktürler ancak yine de farklı ve dinamik dünyalardır. Bizlere evrenin nasıl işlediğini anlamamıza yardımcı olurlar. Kozmik makinenin vazgeçilmez parçalarıdırlar. Uydular olmasaydı Güneş Sistemi çok farklı bir yer olurdu. Ay olmasaydı, Dünya’da yaşam hiç bir zaman gelişemeyebilirdi. Bir gün evrende yeni bir yaşam biçimi bulunursa kaynağı bir başka gezegen değil beki de bir uydu olacaktır.

5. BÖLÜMÜN SONU

 

5 Bölümden oluşan, Uydular hakkındaki makalemizin diğer bölümlerine aşağıdaki bağlantılara tıklayarak ulaşabilirsiniz.

1.BÖLÜM : Uydular ile ilgili ilginç bilgiler

2.BÖLÜM : Jüpiter ve Satürn’ün uyduları

3.BÖLÜM : Çekim gücünün uydular üzerideki önemi

4.BÖLÜM : Dünyamızın uydusu Ay nasıl oluştu ?

5.BÖLÜM : Uydularda yaşam olabilir mi ?

 

Önceki yazımız Samsun’da koca yolu kapatan vatandaş hakkında ilginç bilgiler vermektedir.