Çekiç başlı köpekbalığı

Çekiç başlı köpekbalıkları çekiç şeklindeki başlarıyla, en ilginç görünüşlü köpekbalıklarıdır. Çekiç başlar devasa boyutlara ulaşabilir. Kafaları sefalofolyo ile genişler. Sefalofolyo, bükülmüş bir dikdörtgene benzer. Çekiç başlı köpekbalığının başının tipik şekli de budur.

Çekiç başlı, dünyanın dört bir yanındaki tropik ve ılık sularda yaşar. Ancak her zaman kıyıya yakın durur.

Şimdilik dokuz farklı çekiç başlı cinsi olduğunu biliyoruz. Bazı çekiç başlıların boyu 4 metreyi bulur. Fakat ebatlarından ziyade, elektriği sezme yetenekleri etkileyicidir. Bu kuvvet, bir insanın kendisinden 2 kat yukarıdaki 12 voltluk bir pilden yayılan elektrik akımını hissedebilmesi gibi bir şeydir.

Çekiç başlı köpekbalıkları hemen hemen her okyanusta vardır. Ancak suların daha ılık olduğu bölgeleri tercih ederler. Balık, kabuklu deniz canlıları, mürekkep balığı ve vatozla beslenirler. Çekiç başlılar, bir eşe gereksinim duymadan üreyebilen nadir canlılardandır. Genetik olarak, yavru bir klondur, çünkü genetik özellikleri annesinin aynısıdır. Bu tip üreme genellikle yalnızca böcekler, salyangozlar ve amfibiler gibi çok küçük canlılarda görülür. Dolayısıyla çekiç başlı köpekbalığı gibi büyük bir hayvanın geçirdiği üreme evresini gözlemlemek çok etkileyicidir.

Küçük canlılardan farklı olarak, çekiç başlılar yumurtlamazlar. Onun yerine canlı yavru doğururlar. Bu nedenle ve köpekbalıklarının tutsak edilmesinin neredeyse imkansız oluşu sebebiyle, döllenmesiz üreme tekniğinin gözlemlenebilmesi ancak on sene önce mümkün olabilmiştir. Ancak bilim insanları, bu tip üremenin sadece belirli koşullar altında gerçekleştiğine inanmaktadır.

cekic-basli-kopekbaligi-ilgincbirbilgi-1

Genç çekiç balıkları sürü halinde dolaşır. Bazen toplam sayıları birkaç yüzü bulur. Akın halinde kıyı boyunca gezer, kuvvetli radarlarıyla etraflarını tarayarak avların yerini tespit ederler. Radarları öyle etkindir ki, avlarının gizlendiği yeri tespit etme konusunda çekiç başlıların diğer köpekbalıklarından çok daha becerikli olduğu söylenebilir.

Çekiç şeklindeki başının kendisine sağladığı birçok avantaj vardır. Lorenzini Kabarcıkları, elektromanyetik alanları okuyabilen organlardır ve köpekbalığının kafasının üç farklı merkezinde yer alırlar. Çekiç başlı bu sayede avının kalp atışını, rakiplerinden çok daha hızlı bir şekilde duyabilir.

Gözleri kafasının iki yanındadır. Bu sayede, çekiç başlılar diğer türlere göre daha avantajlıdır. Çünkü daha geniş bir alanı görebilirler ve çevre algıları daha kuvvetlidir. Çekiç başlı köpekbalığının başındaki sefalofolyo yalnızca Lorenzini Kabarcıkları’ndan oluşmaz. Kafanın geniş kısmının manevra yeteneğini artırdığına ve algısal alanı genişlettiğine inanılmaktadır. Gözler ve geniş burun delikleri kafasının dışında yer alır. Bu da avını daha geniş bir alan içinde tespit edebilmesini sağlar.

Tüm bu harika duyuların yanında, çekiç başlıların sırt yüzgeçleri de çok büyük olur. Bu hızlı yüzmelerini sağlar. Ancak çoğunlukla, son savaşı yüzgeçleri yüzünden kaybederler. Köpekbalığı yüzgeci ticaretinin en çok aranan türü bunlardır. Uzmanlar, çekiç balığı ve çekiç başlı köpekbalığı türlerinin yüzgeç endüstrisi yüzünden yılda bir ila üç milyon arasında azaldığını belirtmektedir.

cekic-basli-kopekbaligi-ilgincbirbilgi-2

Çekiç başlı köpekbalıkları kıyılarda ve körfezlerdeki sığlıklarda doğar. Dolayısıyla sıklıkla balıkçı ağlarına takılırlar. Kıyıya yakın halde giden sürüler halinde yakalanırlar. Açık denizlerde ise, paragat avcılığına, dip trol ağlarına kurban giderler. Paragat avcılığında çekiç başlı köpekbalığı çok kıymetli bir balıktır. “İstenmeyenyan av olarak yakalanırlar. Ancak çoğu zaman, yasadışı olsa da, gayet istenerek avlanılmaktadırlar. Ve gün geçtikçe ton balığı gibi çok avlanılan balıkların yerini almaktadırlar.

Çevreciler, köpekbalığı avcılığının bir yönetmeliğe bağlanması ve yüzgeç avcılığının yasaklanması için uğraşıyorlar. Henüz bu başarılabilecekmiş gibi gözükmüyor. Çekiç başlı köpekbalıklarıyla yalnızca insanlar beslenmiyor elbette. Dolayısıyla çekiç başlılar kendilerinden büyük canlıların yanında her zaman tetikte olmak zorundadır.

5. BÖLÜMÜN SONU

 

9 Bölümden oluşan, Okyanusun en yırtıcı hayvanları hakkındaki makalemizin diğer bölümlerine aşağıdaki bağlantılara tıklayarak ulaşabilirsiniz.

1.BÖLÜM : Okyanusun en yırtıcı hayvanları

2.BÖLÜM : Hemşire köpekbalığı

3.BÖLÜM : Müren balığı

4.BÖLÜM : Iskarmoz balığı

5.BÖLÜM : Çekiç başlı köpekbalığı

6.BÖLÜM : Balina köpekbalığı

7.BÖLÜM : Kaplan köpekbalığı

8.BÖLÜM : Boğa köpekbalığı

9.BÖLÜM : Büyük beyaz köpekbalığı