Diş fırçası hangi sıklıkla değiştirilmelidir ?

Dişlerimizin sağlığı ve bakımı için kullandığımız diş fırçası ne kadar kullanılmalı, hangi sıklıkla değiştirilmeli gibi önemli ayrıntılara değineceğimiz bu yazımıza öncelikle diş sağlığı ve doğru diş fırçalama tekniği hakkında bilgi vererek başlamak istiyoruz.

Dişeti hastalıklarının ve diş çürüğünün ana nedeni olan dental plak, içerisinde bakterilerin bulunduğu bir tabakadır. Karmaşık bir yapısı olan dental plak, diş yüzeyleri üzerinde doğal olarak bulunur. Plağın birikmesi hastalık yapıcı bakterilerin plak bünyesinde artması anlamına gelir. Dental plağın aşırı birikmesinin önüne geçilememesi sonucunda, içerisindeki bakteriler zararlı ürünleri ile ağız sağlığının bozulmasına neden olmaktadır. Araştırmalar plak kontrolünü gerek sağlığın kazanılması gerekse sürdürülmesi için zorunlu kılmıştır.

Mevcut bilimsel verilerin ışığı altında dental plağı uzaklaştırmanın en etkili yolu; diş fırçası, diş ipi, diş arası fırçası gibi yardımcı araçları kullanarak diş üzerindeki plağın uzaklaştırılmasını sağlamaktır.

Mekanik temizlikteki başarı; başka bir deyişle plak kontrolü, düzenli diş fırçalanması, diş fırçasının plak kaldırma etkinliği ve diş aralarının temizlenmesine bağlıdır. İyi bir diş fırçası, fırçalama işlemini kolaylaştırmalı, fırçalama sırasında etkili bir şekilde plak kaldırabilmeli ve dişleri temizlerken diş ve dişeti dokularına zarar vermemelidir.

En doğru diş fırçalama tekniği hangisidir? 

dis-fircasi-hangi-siklikla-degistirilmelidir-ilgincbirbilgi-1

Öncelikle diş fırçası 45 derecelik bir açıyla dişe yaklaştırılmalı ve dişin eni doğrultusunda ileri-geri hareketlerle fırçalanmalıdır. En son dişetinden aşağıya doğru bir süpürme hareketiyle işlem tamamlanır. Dişlerin iç yüzeyleri, özellikle ön bölgeler dar olduğundan diş fırçası dik olarak sokularak fırçalanmalıdır. Unutulmamalıdır ki,  bakteri plağı ve yiyecek artıklarının yoğun olduğu dişlerin arka yüzleri, arka dişler ve dil de temizlenmelidir. Genellikle sadece ön dişlerin ön yüzeyleri fırçalandığından çürükler daha çok arka bölgelerde oluşmakta, diş taşları ise çok az fırçalanan alt ön bölgede olmaktadır.

Uygun bir teknik kullanılmazsa dişler zarar görür mü?

Evet. Dişler çok sert bir tabaka olan mine ile kaplı olmasına rağmen sadece yanlış bir teknikle uygulayacağınız bir fırçadan bile büyük zarar görebilir. Hem dişin üst kısmında, hem de kökü kaplayan tabakada aşınmalara, dişetlerinde de çekilmelere yol açabilir. Bu durumda dişler çürüğe daha yatkın hale gelir. dişleri aşındıracak kadar büyük bir kuvvetle diş fırçalamaktan kaçınılmalı ve yumuşak hareketlerle fırça oynatılmalıdır.

Diş fırçası ne zaman değiştirilir, kaç ay kullanılır ?

Diş hekimi ve periodontologlar, diş fırçalarının en geç 3 ayda bir yenisiyle değiştirilmesini önerirler. En geç 3 ayda bir değiştirme ihtiyacının nedeni, diş fırçasının aşınmasıyla fırçalama işleminin etkin yapılamaması ve fırçalama esnasında diş ile dişeti dokularına zarar verebilmesidir. Diş fırçasının kıllarının kullanıma bağlı olarak aşınması nedeniyle 3 ay kullanılmış bir diş fırçası plak kaldırmada, yeni fırçadan daha az etkindir.

Diş fırçalarının 3 ayda bir değiştirme ihtiyacının diğer bir nedeni ise mikrobiyal kontaminasyon dediğimiz fırçanın kullanılmasıyla birlikte fırça üzerinde birçok bakteri, mantar, virus gibi mikroorganizmaların bulunması durumudur. Dolayısıyla fırçanın kullanımı sırasında bu mikroorganizmaların ağıza taşınması söz konusudur. Bu nedenle özellikle tonsillit, farenjit, soğuk algınlığı gibi üst solunum yolları enfeksiyonları sonrası diş fırçalarının yeniden enfeksiyona neden olabilme riskinin azaltılması açısından diş fırçalarının değiştirilmeleri önerilmektedir.

Yapılan klinik çalışmalarda görülmüştür ki, plak kotrolü için mekanik temizlik gerekir. Mekanik temizlik için kullandığımız diş fırçalarının kıllarının yıpranmasını etkileyen en önemli faktör, diş fırçasının kullanım süresidir. Ayrıca mikrobiyal kontaminasyonun engellenmesi, fırçalama etkinliğinin azalmaması, diş ve dişeti doku kayıplarının önüne geçilebilmesi için diş fırçaları her 3 ayda bir yenisiyle değiştirilmelidir.

Diş fırçasının değişmesi gerektiği en kolay nasıl anlaşılır ?

dis-fircasi-hangi-siklikla-degistirilmelidir-ilgincbirbilgi-2

Diş fırçasının kılları dikliğini kaybettiğinde, yanlara doğru açılmalar olduğunda ya da püskül gibi bir görünüm oluştuğunda fırçanın değiştirilmesi gerekir.

Çocuklarda ise diş fırçasını biraz daha sık değiştirmekte fayda vardır. Ya da kişinin herhangi bir rahatsızlık geçirmesi halinde fırçanın mutlaka değiştirilmesi gerekir. Çünkü diş fırçaları çok fazla bakteri barındırır. Hem nemli bir ortamdır hem de çalıştığı bölge, vücutta en fazla bakterinin bulunduğu bölgedir. Bu nedenle diş fırçasının temizliği ve gerektiğinde yenilenmesi çok önemlidir.

Diş fırçasının bakımı ve saklanması

Diş fırçalandıktan sonra diş fırçası üzerinde hiçbir artık kalmayacak şekilde yakınmalı, asla kapalı bir yerde kurutulmamalı, mutlaka açık bir yerde kurutulmalıdır. Ancak kuruduktan sonra kaldırılmalıdır. Ailelerde genellikle fırçalar yan yana durur. Bunları da kuruduktan sonra ayrı kutularda saklamak çok önemlidir.

Önceki yazımız 1 Nisan şakasının tarihçesi hakkında enteresan bilgiler vermektedir.